گذشتهٔ اين نژاد هنوز به درستي شناخته نشده‌است، ولي بي ترديد اين نژاد بسيار قديمي است و از خاورميانه و نواحي بياباني يا نيمه بياباني اين منطقه ريشه گرفته‌است. طي تلاش ساسانيان در پرورش و اصلاح اين نژاد، اسب‌هاي اصيلي به وجود آمدند كه به خاطر چابكي و مقاومتشان مايه حيرت شدند. اين نژاد در تاريخ براي اصلاح نژاد و مقاوم كردن اسب‌ها بسيار مورد آميزش قرار گرفت. نژاد اسب‌هاي اصيل انگليسي از آميزش اسب‌هاي عرب با اسب‌هاي محلي (انگليسي) ريشه مي‌گيرد. خون اين نژاد امروزه تقريباً در رگ‌هاي همهٔ نژادهاي سبك وزن جاري است.

زندگي دشوار در بيابان‌هاي خشك باعث شجاعت و مقاومت حيرت برانگيز و تند پايي و صبوري اين نژاد شده‌است. زندگي او در كنار يا حتي داخل چادر با باديه نشينان نيز باعث خو گرفتن آن با انسان و دلبستگي و اعتماد به او شده‌است.

قد اين اسب‌ها بين ۱٫۴۵ تا ۱٫۵۵ متر است. آن‌ها مي‌توانند هر رنگي داشته باشند ولي ابلق نيستند. رنگ مشكي نيز در آنان بسيار نادر است. موهاي اسب عرب نرم و ابريشم مانند است. يكي از خصوصيات آن دمش است كه بالا نگه داشته شده‌است (حتي به هنگام حركت). از خصوصيات ديگر آن سر كوچك و برجسته، گردن بلند و كماني، كمر كوتاه، كپل بالا و افقي و پاهاي ظريف و محكم آن است. پوست اسب عرب نازك و حساس است، به طوري كه رگ‌هاي آن به خصوص در سر، مشخص هستند. پيشاني آن صاف است سوراخ‌هاي بيني آن بسيار باز مي‌باشد. به علاوه، اسب عرب بر خلاف ديگر نژادها ۱۷ دنده و ۵ مهرهٔ كمري دارند (به جاي ۱۸ دنده و ۶ مهرهٔ كمري).

اسب عرب در رشته‌هاي ورزشي كه در آن‌ها مقاومت ، اهميت ويژه‌اي دارد

رايج اند و در مسابقات جهاني مقام اول را ازان خود مي‌كنند. در مسابقات پرش نيز از آنان استفاده مي‌شود (با وجود قد نسبتاً كوتاهشان). در مسابقات درساژ و كنكورهاي زيبايي نيز اين اسب‌ها به دليل وقار و ظرافت اندام، خواستار فراواني دارند.

اسب تركمن گونه ‌اي از زيباترين اسبها مي‌باشد كه در منطقه تركمن صحرا زيست كرده و پرورش مي‌يابد. رنگ آنها بيشتر خاكستري رنگ و بدني كشيده و لاغر دارند. شكم آنها بر خلاف بسياري از نژادهاي ديگر اسبها، تخت و به معني ديگر شكم آنها لاغر است. صادرات اين اسب به خارج از كشور ممنوع است.

اسب تركمن اسبي است داراي ويژگي‌هاي منحصر به فردي از جمله: قد ۱۴۸ تا ۱۵۵ سانتيمتر، گوشهاي بلند ومتحرك، سينه فراخ و متناسب، كپل كم شيب با عرض خوب، مفاصل قوي، سم‌هاي محكم با زاويه مناسب، تحمل حركات سنگين ورزشي و…است. رنگ‌هاي اصلي اين نژاد : كهر، نيله، كرنگ، سمند و قره كهر مي‌باشد.

نژادهاي شناخته شده از اسب تركمن در سه گروه : يموت، آخال تكه، چناران(مخلوط از تلاقي اسب تركمن وعرب) دسته بندي شده‌اند.

اسب تركمن اندامي كشيده، دُمي باريك، سر و گردن زيبا دارد. براي اسب‌هاي با نژاد تركمن درسال‌هاي گذشته ذخيره‌هاي ژنتيك اين اسب، تقاضاي جهاني يافته‌است. اسب تركمن در نزد تركمن‌ها پيشينه‌اي طولاني در سنن و زندگي صحرانشيني وجنگ وگريزها درگذشته داشته ‌است.

گفتني است برنامه‌هاي اشتباه ايران در نيم قرن گذشته لطمه زيادي به ذخيره ژنتيكي اسب‌هاي تركمن زده‌است و متاسفانه تعداد اسب‌هاي تركمن خالص و خوب به شدت كاهش يافته‌است.

- امروزه خالص ترين اسب‌هاي تركمن ايران را در منطقه راز و جرگلان تركمن صحرا از توابع استان خراسان شمالي مي‌توان يافت كه بيشترين جمعيت اين اسب را دارا مي‌باشد. خوشبختانه در سال‌هاي اخير توجه بيشتري به توليد اسب‌هاي تركمن شده‌است .  تعدادي اندك و پراكنده از اين نژاد                توسط علاقه مندان در اصفهان، تهران، شيراز و همدان نيز نگهداري مي‌شوند.

اسب پستانداري است از خانواده اكوئيدا كه از ديرباز در زمين هاي كشاورزي ،

ترابري و همچنين در جنگ ها ابزاري براي حركت تند و ضربه زدن به

سيستم هاي دفاعي دشمن بهره گيري مي شده است.

نام اسب همواره با واژه هاي مانند چابكي همراه بوده است. پيشينيان براي

اسب هاي خود احترام بسياري قائل بودند به گونه اي كه صاحب اسب، نياكان اسب نژادين خود را تا ۱۲ نسل پشت مي‌دانست و به هنگام مرگ اسبش به شدت غمگين مي‌شد . همچنين اسب را جانوري نجيب نيز مي‌شناسند. ولي در هنگام خشم اسب نزديكي به او بسيار خطرناك است.